In vrijwel elk kennismakingsgesprek komt deze redenering langs: hackers richten zich op grote bedrijven, niet op een organisatie van deze omvang. De gedachte is begrijpelijk. Waarom zou een aanvaller een machinefabriek met 80 medewerkers uitkiezen, terwijl er multinationals zijn met aanzienlijk meer te halen? Het antwoord is dat er in de praktijk zelden sprake is van uitkiezen. Daar gaat de redenering mis.

88% van de datalekken bij MKB-bedrijven betreft ransomware
€106.000 mediane losgeldbetaling, omgerekend uit 115.000 dollar
204 dagen gemiddelde tijd voordat een inbraak wordt ontdekt

Die eerste twee cijfers komen uit het Data Breach Investigations Report 2025 van Verizon. Ransomware was aanwezig bij 88% van de datalekken bij kleinere organisaties, tegenover 44% van alle onderzochte datalekken. Het derde cijfer komt uit het Cost of a Data Breach Report 2023 van IBM.

Waarom juist het MKB aantrekkelijk is voor aanvallers

Het merendeel van de aanvallen verloopt geautomatiseerd. Er draaien voortdurend scanners die het internet afzoeken naar systemen met bekende kwetsbaarheden. Die scanners maken geen onderscheid naar bedrijfsgrootte of sector; zij registreren uitsluitend of een systeem bereikbaar en kwetsbaar is. Uw organisatie komt in beeld zodra één van de volgende punten van toepassing is:

  • Er draait software waarop al geruime tijd geen beveiligingsupdates zijn toegepast
  • RDP, VPN of een webportaal is rechtstreeks vanaf het internet benaderbaar
  • Wachtwoorden worden hergebruikt, ook buiten de werkomgeving
  • Multifactor-authenticatie ontbreekt, of is uitsluitend ingericht voor een beperkte groep gebruikers
  • Uw productiesystemen zijn rechtstreeks bereikbaar vanaf het kantoornetwerk

Een aanvaller die beschikt over een lijst met duizenden kwetsbare systemen, begint bij het systeem dat de minste inspanning vergt. In de praktijk bevindt dat systeem zich vaker bij een organisatie zonder eigen securityfunctie dan bij een concern met een volwassen beveiligingsorganisatie. Dat verklaart ook waarom ransomware bij kleinere organisaties zo sterk oververtegenwoordigd is: waar geen detectie en geen geteste herstelprocedure aanwezig zijn, levert versleuteling de aanvaller het meeste op.

Het "we zijn te klein"-argument ontkracht

Mythe: "Wij hebben niets waardevols."
Realiteit: uw organisatie beschikt over klantgegevens, een financiële administratie, technische documentatie en receptuur. Daarnaast beschikt u over productiemiddelen die beschikbaar moeten blijven. Ransomware maakt geen afweging over de marktwaarde van uw gegevens. Er hoeft ook niets te worden ontvreemd; het volstaat om uw gegevens ontoegankelijk te maken totdat er wordt betaald.

Mythe: "Onze IT-leverancier regelt de beveiliging."
Realiteit: uw IT-leverancier houdt uw infrastructuur beschikbaar. Dat is een andere opdracht dan het beveiligen ervan. Raadpleeg uw overeenkomst: is daarin geen securitydienst expliciet benoemd, dan vindt er hoogstwaarschijnlijk geen actieve monitoring op verdacht gedrag plaats.

Mythe: "We hebben nog nooit een incident gehad."
Realiteit: volgens het Cost of a Data Breach Report 2023 van IBM duurt het gemiddeld 204 dagen voordat een inbraak wordt vastgesteld. De constatering dat zich geen incident heeft voorgedaan, is daarmee een uitspraak over de afgelopen zeven maanden die zonder monitoring niet te onderbouwen is.

De kosten van niets doen

Een ransomware-incident kost een MKB-bedrijf op drie manieren geld:

  • Direct: het losgeld, met daarnaast forensisch onderzoek en juridische bijstand. Verizon rapporteerde over 2024 een mediane betaling van circa 106.000 euro (115.000 dollar); de gemiddelde betaling ligt aanzienlijk hoger doordat enkele zeer grote betalingen het beeld vertekenen
  • Indirect: productieverlies, reputatieschade, klanten die uitwijken naar een andere leverancier, en mogelijke contractbreuk
  • Structureel: een hogere verzekeringspremie en investeringen die onder tijdsdruk tot stand komen en daardoor kostbaarder uitvallen

Daartegenover staan de kosten van een basisniveau aan beveiligingsmaatregelen. Bij de meeste organisaties blijven die onder het bedrag dat één dag productiestilstand kost.

Wat kunt u vandaag nog doen?

  1. Multifactor-authenticatie inrichten op alle externe toegang, e-mail en beheeraccounts. Van alle maatregelen levert deze de grootste risicoreductie per geïnvesteerde euro.
  2. Patchbeheer met een vaste cyclus. Besturingssystemen, firewalls en applicaties, met een vastgelegde verantwoordelijkheid en frequentie.
  3. Herstel vanuit back-up beproeven. Een back-up die nooit is teruggezet biedt geen aantoonbare zekerheid. Zorg daarnaast voor minimaal één offline kopie.
  4. Kantoor- en productienetwerk scheiden. Eén gecontroleerde overgang met een firewall is een aanzienlijke verbetering ten opzichte van een ongesegmenteerd netwerk.
  5. Phishingweerbaarheid oefenen. Richt de meldprocedure zo in dat melden eenvoudiger is dan verzwijgen; medewerkers afrekenen op een verkeerde klik werkt averechts.

Waar het op neerkomt: selectie speelt bij dit type aanvallen nauwelijks een rol, bereikbaarheid en kwetsbaarheid wel. Of een incident uitmondt in een verstoring van enkele dagen of in een bedreiging van de continuïteit, wordt bepaald door de maatregelen die vooraf zijn getroffen.

Weet u hoe kwetsbaar u bent?

Resotech voert security assessments uit voor MKB- en industriële bedrijven. U krijgt een onderbouwd beeld van uw risico's en een lijst met vervolgstappen op volgorde van belang.

Vraag een assessment aan